Алматы облысы және Қазақстанның оңтүстігі мен шығысының едәуір бөлігі жоғары сейсмикалық аймақтарға жатады. Жеке үй үшін бұл іргетасқа, қабырғаларға, жабындар мен шатырға қойылатын ерекше талаптарды білдіреді. Сейсмикаға қарсы шараларды үнемдеу — ең қауіпті үнемдеу: оның салдары бірден емес, ештеңені түзету мүмкін болмайтын сәтте байқалады.
Неліктен «көршідегідей» жарамайды
Үйге түсетін сейсмикалық әсер тек ауданға ғана емес, нақты учаскеге де байланысты: топырақтың түрі мен ылғалдылығына, жерасты суларының деңгейіне, бедерге. Көрші учаскелерде топырақтар соншалықты ерекшеленуі мүмкін, тіпті есептік баллдылық пен іргетастың талап етілетін түрі өзгереді. Сондықтан сейсмикалық аудандағы үй жобасы қасбетті таңдаудан емес, іздестірулерден басталады. Жеке учаске үшін іздестірулердің құны, әдетте, іргетастағы қатенің бағасымен салыстыруға келмейтіндей аз, ал олардың нәтижелері жобалау үшін де, рұқсат құжаттарын рәсімдеу үшін де қажет.
Білген жөн Сейсмикалық аудандарда құрылыс салу жөніндегі ҚР ЕЖ нормалары қабырға материалы мен алаңның баллдылығына қарай қабат санын, қабаттардың биіктігін, ойықтар мен арақабырғалардың өлшемдерін шектейді. Сәулеттік шешімдерді осы шектеулермен эскиз кезеңінде-ақ салыстыру қажет.
Жобаға не енгізіледі
- учаскенің инженерлік-геологиялық іздестірулері — топырақ іргетастың түрі мен тереңдігін анықтайды;
- есептік арматуралауы бар және цокольмен байланысқан монолитті таспалы немесе плиталы іргетас;
- әр қабат қабырғаларының жоғарғы жағы бойынша бүкіл периметрде үздіксіз сейсмикаға қарсы белдеулер;
- бұрыштарда, қабырғалардың қиылысу орындарында және арақабырғаларда тік темірбетон өзектер;
- терезе және есік ойықтарының өлшемдері мен қабаттардың биіктігі бойынша шектеулер;
- белдеулермен сенімді байланысқан қатты жабын дискісі;
- шатыр мен мауэрлатты белдеуге анкерлеу, жеңілдетілген шатыр жабыны;
- үй мен жапсаржайлар (гараж, веранда, монша) арасындағы сейсмикаға қарсы жіктер.
Конструктивтік схеманы таңдау
| Схема | Сейсмикадағы ерекшеліктері | Қашан жарамды |
|---|---|---|
| Толтырмасы бар монолитті темірбетон қаңқа | Дұрыс есептелгенде жоғары сенімділік, жоспарлау еркіндігі | 2–3 қабатты үйлер, үлкен шынылау, күрделі сәулет |
| Белдеулер мен өзектері бар кірпіш немесе блоктар | Конструктивтік шаралар мен ойықтар бойынша шектеулерді қатаң сақтауды талап етеді | Қарапайым пішінді 1–2 қабатты ықшам үйлер |
| Жеңіл қаңқа (металл, ағаш) | Салмағы аз — сейсмикалық жүктеме аз, түйіндер мен байланыстар маңызды | Бір қабатты үйлер, жапсаржайлар, мансардалар |
Кеңес Үйдің жоспардағы пішіні неғұрлым қарапайым әрі симметриялы болса, ол жер сілкінісі кезінде соғұрлым жақсы жұмыс істейді. Күрделі Г және П тәрізді жоспарларды сейсмикаға қарсы жіктермен қарапайым тікбұрышты блоктарға бөлген дұрыс.
Бақылаумен жүргізілетін құрылыс кезеңдері
- Іздестірулер Ұңғымалар бұрғылау, топырақты зертханалық сынау, іргетас бойынша ұсынымдары бар есеп.
- Сейсмикаға есептелген жоба Сәулеттік шешімдер, конструктивтік есеп, іргетасты, белдеулерді, өзектерді және жабындарды арматуралау.
- Іргетас Арматура қаңқасын бетондауға дейін қабылдау, бетон сыныбын және оған күтім жасауды бақылау.
- Қабырғалар мен өзектер Арматура шығарындыларының қадамы мен анкерленуін, қалауды байлауды, жіктерді арматуралауды тексеру.
- Белдеулер мен жабындар Белдеудің периметр бойынша үздіксіздігі, арматураның қажетті ұзындықтағы қабаттастыра түйіспелері, жабынның белдеумен байланысы.
- Шатыр Арқалық жүйесін белдеуге бекіту, жеңілдетілген жабынды таңдау.
- Тапсыру Атқарушылық құжаттама және фототіркеуі бар жасырын жұмыстар актілері.
Қымбатқа түсетін әдеттегі қателер
Назар аударыңыз Аталған қателердің барлығы жасырын жұмыстарға қатысты. Бетондау мен қалаудан кейін оларды конструкцияларды ашпай анықтау мүмкін емес дерлік — ал түзету тек қымбат күшейту арқылы ғана мүмкін.
- Іздестірулерсіз «көршідегідей» салу. Іргетас нақты топыраққа сәйкес келмеуі мүмкін.
- Үнемдеу үшін арматура мен қималарды азайту. Сметаның бірнеше пайызы шегіндегі үнемдеу көтергіш қабілетті бірнеше есе төмендетеді.
- Сейсмикаға қарсы белдеудің үзілуі ойықтардың үстінде немесе коммуникациялар өтетін жерлерде.
- Есептеусіз үлкен ойықтар мен эркерлер — панорамалық шынылау күшейтілген қаңқаны талап етеді.
- Белдеуге сенімді бекітілмеген ауыр шатыр. Сілкініс кезінде ол маятник сияқты жұмыс істейді.
- Өз бетінше салынған қондырмалар мен жапсаржайлар есептеусіз және сейсмикаға қарсы жіктерсіз.
Сейсмикалық аудандағы үйдің сенімділігі қасбетте көрінетін нәрсемен емес, бетонда жасырылған нәрсемен анықталады.
Тапсырыс берушіге арналған чек-парақ
- дәл сіздің учаскеңіз бойынша іздестірулер туралы есеп бар;
- жобада сейсмикаға есептелген конструктивтік шешімдер бөлімі бар;
- мердігер арматуралауды бетондауға дейін қабылдауға ұсынады;
- жасырын жұмыстардың әр кезеңіне фотосуреттері бар акт жасалады;
- материалдар (бетон, арматура, блоктар) сапа туралы құжаттармен расталған;
- тәуелсіз техникалық қадағалау негізгі түйіндерді тексереді.
Біз қалай жұмыс істейміз
Бірінші Құрылыс Компаниясы сейсмикаға есептелген жеке үйлерді жобалауды және меншікті бригадалармен құрылысты орындайды. Жасырын жұмыстарды — іргетасты, белдеулер мен өзектерді арматуралауды — техқадағалау фототіркеумен жүргізіледі, ал фотоесептер тапсырыс берушіге жеке кабинетте қолжетімді. Үй атқарушылық құжаттамамен тапсырылады. Алдын ала бюджетті құрылыс құнының калькуляторында бағалауға болады.
Сейсмикалық аудандағы сенімді үй Учаске мен ойыңыз туралы айтып беріңіз — неден бастау керектігін және қандай шешімдер сәйкес келетінін айтамыз.
Өтінім қалдыру
